Google

در این وب سایت


























تغذیه و سلامت
رژیم غذایی سالم و تاثیر آن بر سلامت و بهبود بیماری ها - نوع تغذیه و سبک زندگی است که سلامتی پایدار را به ارمغان می آورد




trarikhteh 5.jpgممکن است شما هم مکررا نام محصولات تراریخته یا دستکاری ژنتیکی شده  را شنیده باشید و مناقشات فراوان بین هواداران و منتقدان این تکنولوژی به گوشتان خورده باشد ولی هنوز به طور شفاف متوجه معنا و ابعاد مثبت و منفی این تکنولوژی نشده باشید . 
 امروزه نام محصولات تراریخته موجب ابهام و سوالات متعددی در ذهن افراد جامعه می گردد . آیا براستی محصولات تراریخته چه هستند و  کشت و مصرف آن ها چه فواید و عوارضی دارد ؟
 در ادامه مطلب شرح کاملی از محصولات تراریخته و کارکرد مثبت و منفی آن ها را مطالعه نمایید .
تراریخته، ترجمه فارسی Transgenic  است.

وقتی یک قطعه از «دی ان‌ای» DNA یک جاندار یا یک
ژن کامل از یک جاندار را جدا سازی نموده و به درون مجموعه ژن ها( ژنوم ) یک موجود دیگر وارد کنیم، موجود جدید، موجود تراریخته ( دستکاری ژنتیکی شده ) نام می‌گیرد. به طور خلاصه به تراریخته‌ها ، GMO هم گفته می‌شود.

فرایند تراریختگی یا تراژن‌زایی ( Transgenesis ) به فرایند تزریق یک ژن بُرون زاد ( Exogenous Gene ) ، به جانداران زنده، گفته می‌شود. به‌طوری‌که جاندار ویژگی جدیدی پیدا کند و آن را به فرزندانش منتقل کند. در فناوری تولید جانداران تراریخته، یک یا چند ژن به ژنوم طبیعی جاندار اضافه یا از آن حذف می‌شود. درصورتی که ژنی از جاندار حذف شود به جاندار حاصل «فروریخته» ( Knock out) گفته می‌شود.

تعریف سازمان جهانی بهداشت: تراریخته ها به گیاهان، جانوران یا موجودات میکروسکوپی گفته می‌شود که ترکیب ژنتیکی آن‌ها ( دی‌ ان‌ ای ) به طریقی تغییر یافته که در
طبیعت از راه جفت‌گیری یا نوترکیبی طبیعی اتفاق نمی‌افتد.

گیاه تراریخته به گیاهی گفته می‌شود که ساختار ژنتیکی آن از طریق مهندسی ژنتیک تغییر یافته باشد. این تغییر معمولاً جهت بهبود مقاومت گیاه به برخی آفات یا بیماری‌های گیاهی و برای بهبود عملکرد گیاه و بهره‌وری کشاورزی صورت می‌گیرد.

تاریخچه تراریختگی

اولین جاندار تراریخت در سال ۱۹۷۳ توسط استنلی کوهن و هربرت بویر تولید شد. پس از تولید اولین جاندار تراریخت طی نشست تحقیقاتی، تصمیماتی جهت کنترل و نظارت بر این فناوری نوپا گرفته شد. در نتیجه، دستکاری ژنتیکی به شرطی می‌تواند صورت بگیرد که در حیطه قوانین مؤسسه ملی سلامت آمریکا باشد.

غالباً هدف از مهندسی ژنتیک در گیاهان انتقال یک یا چند ژن به گیاه می‌باشد که در صورت موفقیت یک ویژگی جدید به گیاه می‌بخشند. این ویژگی جدید معمولاً در گیاهان هم خانواده یافت نمی‌شود. به همین دلیل انتقال ژن یا ژنهای عامل این ویژگی، که گاهی در گیاهان غیر هم خانواده یا حتی موجود زندهٔ دیگر مانند یک گونهٔ باکتری موجود می‌باشد، از طریق روشهای متداول اصلاح نباتات محقق نخواهد شد. نمونه‌های استفاده از گیاهان تراریخته با صفتی چون مقاومت به یک آفت، بیماری یا خشکی را می‌توان در کشاورزی مدرن یافت. گیاهان تراریخته در صنعت داروسازی جهت تولید صنعتی برخی ترکیبات با کاربرد پزشکی نیز استفاده می‌شوند.

علیرغم
فواید بسیار و به تبع آن علاقه‌مندان زیاد در بین محققین و کشاورزان  ، استفاده از گیاهان تراریخته منتقدینی دارد. این انتقادات بر اساس ملاحظات اکولوژیکی و اقتصادی می‌باشد چرا که موجودات تراریخته غالباً به درخواست ابداع کنندگان آنها تحت قوانین مالکیت معنوی محافظت می‌شوند. این منتقدین همچنین به بحث سلامت مواد غذایی تولید شده با گیاهان تراریخته می‌پردازند.

شرکت مونتسانو بزرگترین شرکت تولید کننده بذر تراریخته در دنیا است یک شرکت آمریکایی است. شرکت مونسانتو در ابتدا یک شرکت تولیدکننده مواد شیمیایی مانند ساخارین، د.د.ت ، آلاینده‌های خطرناک مانند PCBs یا ترکیبات پلی کلره بی فنیل و عامل نارنجی بوده، در حال حاضر به عظیم‌ترین شرکت جهان در عرصه فناوری‌های زیستی تبدیل شده است. از سوی دیگر مونسانتو در کنار ترکیبات علف‌کش، گیاهانی را تولید می‌کند که در مقابل این ترکیبات مقاوم هستند. در حال‌حاضر در ژنوم بخش عمده‌ای از گیاهان تولیدشده توسط این شرکت مانند دانه‌های روغنی سویا و کانولا ( گونه‌ای از کلزای تراریخته )، ذرت و چغندر قند این ژن‌های مقاوم به کار گرفته شده‌اند

وضعیت تولید و مصرف محصولات تراریخته در ایران

در ایران مقدار، نوع، و منبع محصولات تراریخته مشخص نیست. احتمالا پنجاه تا صد هزار هکتار زمین، زیر کشت برنج تراریخته قرار دارد. گذاشتن برچسب بر روی بسته محصول تراریخته الزامی نیست. در تولید چسفیل ( ذرت بوداده ) از ذرت تراریخته‌ استفاده می‌شود. گفته می‌شود که تقریباً تمام روغن مصرفی در ایران از محصولات تراریخته‌است. بین سال‌های ۱۳۹۸۶ تا ۱۳۹۶ سالانه دست کم پنج میلیارد دلار آمریکا محصول تراریخته وارد ایران شده‌است. تاکنون چگونگی صدور مجوزهای مرتبط اعلام نشده است.

نخستین محصول برنج طارم بدست آمده با روش تراریخته در اواخر دوره ریاست‌جمهوری سید محمد خاتمی به تولید صنعتی رسید. اما محمود احمدی‌نژاد به دلیل نبود قوانین برای تضمین ایمنی و سلامت این محصولات جلوی عرضه آنرا گرفت. در دوره اول حسن روحانی علیرغم تمایل دولت ، سازمان حفاظت محیط‌زیست ایران با عرضه این محصولات مخالف بود که در دوره دوم ریاست‌جمهوری با جانشینی عیسی کلانتری به جای معصومه ابتکار در سمت ریاست این سازمان، این مشکل بر طرف شد.

در ایران اولین محصول کشاورزی تراریخته رقمی از برنج است که در برابر کرم ساقه خوار برنج Chilo suppressalis مقاوم است. اگرچه تراریزش برنج چندسالی است که در ایران آغاز شده است ولی به دلیل سرسخت بودن برنج به تراریزش که خود از دشوار بودن کشت بافت آن ناشی می شود، این رویکرد متوقف شده است و به بسیاری از ارقام برنج بومی ایرانی تعمیم نیافته است. در قیاس با کشورهایی چون هند و چین و ژاپن، تاکنون تلاش های اندکی به منظور کشت بافت برخی از ارقام برنج بومی ایرانی صورت پذیرفته است، که این مهم مستلزم تلاش بیشتر محققین در این زمینه می باشد.

آمار ضدونقیضی درباره تولید محصولات تراریخته در ایران وجود دارد. به ادعای برخی افراد، در سال‌های 83 ، 84 و 85 تولیداتی از این محصولات در ایران داشته‌ایم و تحقیقی هم انجام شد و پژوهشگرانی ادعا کردند که 47درصد از برنج‌های موجود در بازار ( ایرانی و خارجی ) تراریخته بوده‌اند. در عمل وزارت کشاورزی اعلام می‌کند که تا به حال هیچ مجوزی برای تولید محصولات دستکاری شده ژنتیکی داده نشده است.

اما گزارش‌هایی وجود دارد که بدون رعایت اصول آزمایش‌های میدانی، بذر محصولات دستکاری شده در ایران کشت می‌شود که بذر همین محصولات می‌تواند به‌وسیله حشرات و پرندگان به نقاط دیگر منتقل شود و بدون اینکه اطلاع داشته باشیم، کشورمان را دربر بگیرد.  

گاه شمار قعالیت های مربوط به تراریختگی در ایران


    مصوبه شورای گسترش آموزش عالی برای راه اندازی مرکز ملی تحقیقات مهندسی ژنتیک و تکنولوژی زیستی ۱۳۶۶

    تأسیس مرکز ملی تحقیقات مهندسی ژنتیک و تکنولوژی زیستی و پژوهشکده زیست فناوری دهه ۱۳۶۰

    انتشار تحقیق تراریخته کردن برنج طارم مولایی و مقاوم کردن آن به دو کرم ساقه‌خوار برنج ۱۳۷۶

    کاشت طارم مولایی تراریخته در ابعاد صنعتی ۱۳۸۳

    تصویب سند ملی زیست فناوری ۱۳۸۳

    تصویب طرح تشکیل شورای عالی فناوری در هیات وزیران ۱۳۸۴

    نخستین برداشت برنج تراریخته طارم مولایی ۱۳۸۳

    تصویب قانون ایمنی زیستی ۱۳۸۸

    تصویب ممنوعیت تولید، واردات و مصرف محصولات تراریخته بدون مجوز قانونی ۱۳۹۶

    تصویب سیاست‌ها و راهبردهای اجرایی ایمنی زیستی در سال ۱۳۹۶

کاربرد و برتری های تراریختگی

جانداران تراریخت و فروریخت کاربردهای زیادی در پزشکی و زیست‌فناوری دارند. امروزه بسیاری از پروتئین‌های دارویی مانند انسولین ، فاکتور ۸ انعقاد خون ، هورمون‌های رشد و … از طریق این فناوری تولید می‌شود.

جانورانی که زیر تابش پرتو فرابنفش ، نور تولید می‌کنند باکتری‌های موسوم به «کاندوم‌های زنده» که جلوی تکثیر
ویروس اچ‌ آی‌ وی ( ایدز ) را می‌گیرند.

خوک‌های مولد پروتئین اسفناج و بزهای تولیدکننده تار عنکبوت همگی از جانداران تراریخت هستند.

با دستکاری ژنتیکی می‌توان :

    گیاهان تراریخته به‌وجود آورد که به بیماری‌ها، آفت‌ها و حشرات، مقاوم هستند.

    تولید را در واحد سطح افزایش داده و بخشی مهمی از کمبود جهانی به مواد غذایی را رفع  کرد.

    گیاهان خوراکی را به سمومی که برای دفع علف هرز استفاده می‌شوند مقاوم کرد.

    مواد غذایی مانند غلات، ذرت، سویا و غیره را بتوان با هزینه، نیروی کار، آبیاری، زهکشی و سموم کمتر تولید نمود و با مشکل کمبود غذا در جهان مبارزه کرد.

    گیاهان را در شرایط نامساعد محیطی ( خشک‌سالی ، سرما و سیل ) و یا در زمین‌هایی که چندان برای کشاورزی مناسب نیستند ( شوره زارها ) پرورش داد.

    مواد غذایی را با بیشترین مقدار مواد مغذی مانند انواع
اسید آمینه ، پروتئین و ویتامین‌های ضروری تولید کرد تا به بهبود سلامت کمک کند.

    مواد حساسیت‌زا را در مواد غذایی گیاهی و یا حیوانی کاهش داد.

    زمان بهره‌وری و تازه ماندن مواد غذایی را افزایش داد.

    به ساخت واکسن بیماری‌ها ( مانند وبا و حتی ایدز ) امیدوار بود.

منتقدان تراریختگی

منتقدان محصولات تراریخته معتقدند فعلاً در مورد تولید انبوه محصولات کشاورزی تراریخته صبر و تأمل شود، چرا که در آینده ممکن است دانش آن پیشرفت کند و زوایای پنهان این علم و تکنولوژی آشکار شود. محصولات تراریخته یا جانداران دستکاری‌شده ژنتیکی حاصل دستکاری ژنتیکی موجودات زنده اعم از گیاه و دام است. هدف از این دستکاری پاسخ به سیل مصرف حاصل از سبک زندگی مدرن با طمع سودآوری بیشتر به دنبال تولید حداکثری با بهترین سر و شکل ظاهری فراورده است. از آنجا که علم بشر در حوزه مهندسی ژنتیک محدود است و از توانایی تاثیرگذاری و مدیریت همه خصوصیات فراورده نهایی برخوردار نیست و دقیقاً نمی‌داند حاصل پیوند ژنتیکی مثلاً ماهی و گوجه‌فرنگی یا
ویروس و ذرت چه خواهد شد و لذا عاقبت مصرف کننده چنین فراورده‌ای اعم از دام یا انسان به بیماریهای نا معلوم ختم می‌شود. در یک مقاله تحقیقاتی عنوان شده است که شیر مادران کانادایی به سم گلایفوسات ، که برای از بین بردن علف های هرز در کشاورزی به کار میرود ، آلوده است .

trarikhteh3.jpgمضرات و عوارض محصولات تراریخته و مشکلات احتمالی

    واکنش آلرژیک : دستکاری ژنتیکی باعث ایجاد پروتئین‌هایی در گیاه یا جانور جدید می‌شود که ممکن است برای بدن انسان به عنوان عامل بیگانه شناسایی شده و منجر به ایجاد واکنش آلرژیک شود.

    نامناسب برای محیط زیست : بقایای این جانداران برای محیط زیست نامناسب است و تا مدت‌ها به صورت مخفی در طبیعت باقی می‌ماند.

    کاهش تنوع زیستی : تغییرات ژنتیکی باعث آسیب به برخی جانداران ( مانند آفات و حشرات ) در اکوسیستم می‌شود و از تنوع زیستی آن‌ها می‌کاهد.

    کاهش کارایی آنتی بیوتیک‌ها : به دلیل تغییرات ژنتیکی ، این محصولات به ویروس‌ها و باکتری‌ها مقاوم می‌شوند؛ خاصیت آنتی بیوتیکی خود را در بدن اعمال می‌کنند و از کارایی آنتی بیوتیک‌های دارویی می‌کاهند.

    طعم غیر متداول : به دلیل تغییر در ساختار این محصولات، طعم متفاوتی خواهند داشت.

    نامناسب از جهت تغذیه‌ای برای انسان‌ها : این محصولات باعث ایجاد بیماری‌های جدید در انسان می‌شوند و در بسیاری از گونه‌های حیوانات مانند موش‌ها و پروانه‌ها باعث مرگ شده‌اند.

    سلاح بیولوژیک : بسیاری از کشورها از این محصولات به عنوان سلاح بیولوژیک علیه دشمنان خود استفاده می‌کنند.

    بسیاری از دستکاری‌های ژنتیکی به دلایلی مانند تأثیر متقابل ژن جدید و ژن‌های میزبان می‌تواند به تغییرات پیش‌بینی نشده منجر شوند.

    نتیجه بسیاری از تغییرات ژنتیکی‌ نا‌محسوس در طولانی‌ مدت آشکار می‌شوند. بررسی‌ علمی تغییرات ژنتیک در کوتاه مدت تقریباً ناممکن است. به همین دلیل پژوهش و آزمایشی درباره بسیاری از بیماری‌های متابولیک ، سرطانی و ایمنی بسیار سخت است.

   ژن‌های تغییر یافته می‌توانند به روش‌های گوناگون با ژن‌های دیگر گیاهان ،
میکروب ها و جانوران آمیحته شوند.

    بیشتر پژوهش‌ها درباره محصولات تراریخته روی سلول یا حیوان آزمایشگاهی انجام می‌شود و بررسی‌ عوارض مصرف آن در انسان بسیار محدود یا مشکل است. در اغلب این مطالعات نمی‌توان مطمئن بود که باید به دنبال چه عوارضی گشت.

   عرضه محصولات تراریخته، معمولاً در همه جهان با مخالفت شدید طرفداران محیط زیست روبرو می‌شود. در کشورهای با استانداردهای محیط زیستی بالا مانند کشورهای حوزه اسکاندیناوی ، عرضه این محصولات ممنوع است.

  گفته می شود کشورهای زیادی ( حداقل 37 کشور، مانند بسیاری کشورهای اروپایی )  که برخی سابقه مصرف تراریخته‌ها را داشته‌اند ، اکنون کشت محصولات دستکاری شده را منع نموده‌اند. احتمالا مواردی مانند مسمومیت مرگبار ناشی از خیارهای تراریخته در اروپا و شیوع
سرطان ‌ها و انواع بیماری‌ها ، در این تصمیم گیری‌ها بی‌تأثیر نبوده‌اند.

   خطرناکترین مورد درباره این محصولات، عدم‌شناسایی و یا لاپوشانی عوارض ، به‌دلیل مقاصد سازمان های تجاری و سیاسی جهان ، در مورد این محصولات و احتمال بروز عوارض بسیار شدید و غیرقابل بازگشت طی طولانی مدت و در نسل های بعدی کشورهای هدف از جمله ایران است. استفاده قدرت های جهانی از محصولات تراریخته خصوصاً ایالات متحده، جهت بهره برداری تجاری، و همچنین قابلیت استفاده از این محصولات برای ضعیف کردن و وابستگی کامل کشورهای هدف، احتمال بروز خطرات جبران ناپذیری را مطرح می‌سازد؛ به‌طوری که وزیر خارجه کشورمان سال‌های پیش از آن به‌عنوان یک  سلاح  نام برد.« تراریخته سلاح است .. » اشاره ای که دکتر ظریف 16 سال قبل درپی قانونی سازی استفاده از محصولات تراریخته هشدار داد که این محصولات قادرند نسلی را عقیم کنند.

 
trarikhteh5.jpegعلل مخالفت دانشمندان و محققان منتقد با محصولات تراریخته‌  از قرار زیر است:

1- دانش نا کافی بشر با وجود همه پیشرفت‌ها ، درباره عملکرد بیش از  98 درصد ژنوم انسان ( و درصدهای بیشتر در اغلب موجودات زنده دیگر )

2- دانش ناکافی بشر نسبت به شرایط خاص بیان ژنها ( بیان ژن یعنی همان ساخت پروتئین از روی ژنها ) . ممکن است ژن وارد شده در گیاه یا دام ، تحت شرایط خاص عملا به ژن دیگری مثلا ژن ایجاد پروتئین سرطانزا یا ژن ایجاد سم تبدیل شود و این موارد هرگز در آزمایشگاه‌ها بررسی نمی‌شود.

 3- عدم امکان بررسی‌های کامل و همه جانبه در ارتباط با اثرات ژن منتقل شده بدلیل زیاد بودن و طولانی مدت بودن و پرهزینه  بودن این بررسی ها و آزمایشات

4- عدم بررسی کامل اثرات ژن منتقل شده در طول نسلهای انسانی:
در بررسی‌هایی که پس از انتقال دادن ژن به موجود دیگر در سطح جهان انجام می گیرد فقط اثر انتقال ژن در یک نسل انسانی ممکن است بررسی شود ( و بعضا اصلا انجام نمی‌شود و به 90 روز بررسی موشهای آزمایشگاهی اکتفا می‌شود ) و آزمایشات چند نسلی انجام نمی‌شوند.

5- ایجاد پروتئین‌های ناشناخته بیماری آور یا سرطان زا بر اثر شکسته شدن ژن و قرار گرفتن در وسط ژن دیگر :
با روشهای مرسوم انتقال ژن معمولا مکان ژن وارد شده به موجود زنده مشخص می‌باشد یعنی معلوم است که این ژن وارد چه اندام یا سلول از موجود می‌شود اما از آنجا که ما هزاران کپی و نسخه از ژن را وارد گیاه می‌سازیم مشخص نیست که همه آن نسخه‌های ژنی دقیقا درکجای ژنهای آن اندام یا آن سلول خواهند نشست و ممکن است ژن شکسته شده و وسط یک ژن دیگر بنشیند.

6- غیر طبیعی بودن و فرصت ندادن به طبیعت برای بازسازی خود :
اگر در طبیعت جهش یا انتقال ژنی صورت می‌گیرد، آن جهش و یا تغییر ژنتیکی در طی قرن ها توسط سیستم پیچیده طبیعت گزینش و انتخاب طبیعی می‌شود و چنانچه نامطلوب باشد به صورت طبیعی حذف می‌شود. هنگامی که مهندسین ژنتیک به دفعات گیاهان را دستکاری ژنتیکی می‌کنند و گیاه تراریخته ( دستکاری ژنتیکی شده ) را وارد طبیعت می‌نمایند، کارخانه هستی و اکوسیستم ممکن است  دستخوش لطمات جبران ناپذیری گردد. مانند کارخانه‌ای که آنقدر کمیت تولید آن زیاد است که فرصتی برای کنترل کیفی و جداسازی محصولات معیوب وجود ندارد.

7- برخی روشهای انتقال ژن سرطان زا و خطرناک می‌باشند :
استفاده از روشهای نادرست برای انتقال ژن از دلایل اثبات شده برخی سرطانهاست. مثلا انتقال ژن با استفاده از
ویروس در انتقال آنزیم ADA که در کارایی سیستم ایمنی بدن مؤثر است به ایجاد سرطان منتهی شده است.

8- به دلیل استفاده بیشتر از سموم و نیز به دلیل تولید سم پروتئینی در بخشهای سبز گیاهان تراریخته مقاوم به آفت ، تغییرات ژنتیکی باعث آسیب به برخی موجودات ( مانند آفات و حشرات ) در اکوسیستم می‌شود و از تنوع زیستی آن‌ها می‌کاهد و خطری برای محیط زیست می‌باشد. از سوی دیگر یک گیاه دستکاری شدۀ آلوده شده به یک ژن خارجی ، چنانچه در مزرعه کشت شود این آلودگی توسط گرده افشانی در محیط زیست پخش می‌شود و ارقام بومی و سایر ذخایر ژنتیکی را هم آلوده خواهد ساخت و تنوع زیستی را در معرض نابودی قرار خواهد داد.
trarikhteh4.jpgهمیشه این نگرانی وجود دارد كه با استفاده از محصولات تراریخته به اكوسیستم خاك و موجودات ریز و حشرات به عنوان چرخه دوم و پرندگانی كه این حشرات را می‌خورند به عنوان چرخه سوم و دام و طیور وانسان در چرخه‌های بعدی لطمه وارد شود که در عمل نیز چنین تجاربی وجود دارد. مثلا در آلمان ذرت مقاوم به آفت باعث افزایش  مرگ و میر و سقط جنین در یک گاوداری در فاصله سال‌های 1998 الی 2001 شد و کمپانی سوئیسی تولید‌کننده بذرهای ذرت تراریخته علاوه بر پرداخت غرامت بذر ذرت مشکوک را از بازار خارج کرد. آیا آن سمومی که بر گاو اثر می‌گذارند بر انسان بی‌تاثیر خواهند بود؟

  به  گیاهان تراریخته ژن تولید‌کننده پروتئین حشره کش از
باکتری  BT موسوم به Cry اضافه شده است که سبب مرگ حشرات آفت تغذیه‌کننده از این گیاه می‌شوند. سم وارد شده به گیاهان تراریخته تنها باعث دفع آفات نمی‌شود، بلکه به از بین رفتن حشرات نیز می‌انجامد از طرفی در آمریکا مشاهده شد که نسل گونه‌ای از پروانه‌های نادر به نام Danaus Plexipuss نیز به همین دلیل ازمیان رفت همینطور نسل زنبورهای عسل که سبب گرده افشانی و بقاء حیات سبز بر روی زمین هستند طبق اظهارات گروهی از زنبورداران کانادایی، زنبورهایی که نزدیک مزارع غلات دستکاری شده حضور دارند به واسطه سم موجود در این گیاهان می‌میرند و در ایران نیز برخی زنبورداران اظهارات مشابهی را داشته‌اند.

9- تراریختگی محصولات  ذخایر ژنتیکی کشور را می کاهد :
اکنون عده‌ای در برخی موسسات و حتی دانشگاه‌ها در حال تراریخت نمودن گیاهان دارویی می‌باشند که علاوه بر امکان ایجاد مواد سمی یا آلرژی زا در آنها، می تواند منجر به حذف و کم شدن خواص آنها و نیز تهدیدی برای دوام حضورشان در اکوسیستم خواهد بود.

یکی از نگرانی‌ها در خصوص محصولات دستکاری شده ژنتیکی این است که چون شرکت تولیدی فقط یک نوع بذر را در اختیار کشاورز می‌گذارد، در این محصولات تک کشتی بوجود می‌آید و به دنبال آن تنوع زیستی کاهش خواهد یافت و یا از بین خواهد رفت. تک کشتی شدن علاوه بر کاهش تنوع زیستی ممکن است در شیوع یا اپیدمی یک بیماری خاص مؤثر باشد و در اثر حمله یک بیماری یا آفت همه مزرعه ازبین برود.
ما از هرنوع گیاهی در طبیعت خود چندین نوع و رقم متفاوت و سازگار به شرایط آب و هوایی و متناسب با نیازها و ذائقه خود داریم ؛ به این موضوع « تنوع زیستی » می‌گویند. ولی محصول تراریخته که از یک شرکت خاص خریده می‌شود معمولا فقط یک نوع است و اگر بیماری یا آفتی پیدا شد که نسبت به آن حساس باشد، همه مزرعه یا مزارع در معرض نابودی قرار خواهند گرفت،

10- امکان سوء‌استفاده شیادان : بدلیل بسیار ریز بودن و فنی بودن و آزمایشگاهی بودن و گران بودن  تکنیک انتقال ژن ممکن است شیادان و قاتلانی ژنهای نامناسب را ضمن آزمایشات خود وارد گیاهان یا موجودات دیگر سازند ( مانند سازمانهایی که به منظور فروش دارو و واکسن اقدام به انتشار بیماریهای خطرناک و کشنده می‌نمایند ) ، مانند ساخت و توزیع تجاری واکسن کشنده VIOXX در آمریکا با حمایت FDA که جان بیش از 60000 نفر را گرفت و 130000 نفر را دچار حمله قلبی نمود.

دو پژوهشگر ، ‌دکتر گراث نیکلسون و همسرش نانسی در جنگ خلیج‌فارس ، یک باکتری را در خون حدود نیمی از سربازانی که دچار بیماری در جنگ خلیج‌فارس شدند، پیدا کردند که این باکتری دارای میزانی از ویروس ایدز ( HIV ) بود. مشخص بود که این میکروب دست‌ساز است و ژنتیک آن مهندسی شده برای جنگ بیولوژیک می‌باشد. یا بوجود آوردن تسلیحات بیولوژیک مانند ساخت بیوتکنولوژیکی ویروس ابولا و سیاه زخم و باکتری طاعون سیاه در موسسه دیمونا توسط رژیم اسرائیل . با وجود بیوتکنولوژی کشاورزی دیگر نیاز به استفاده مستقیم از داروها واکسن‌ها و... نیست بلکه بدون اینکه هیچکس مطلع شود، ژنهای بیماری مورد نظر را در میوه‌ها، سبزی‌ها، غلات و حتی فرآورده‌های دامی قرار می‌دهند، خواه توسط دشمنان خارجی به وسیله واردات یا توسط مزدوران داخلی . به عنوان مثال ژن عقیمی را بر روی گندم برای عقیم کردن نسلی از یک کشور می‌توان نصب نمود.

11- استفاده ازمحصولات تراریخته ، علاوه بر کشاورزان ، دولت‌ها را نیز به شرکت یا مجموعه‌ای خاص وابسته ساخته و تهدیدی برای امنیت ملی خواهند بود. آیا وابستگی غذایی به یک مجموعه خاص خصوصا برای محصولات استراتژیک، نمی‌تواند تهدیدی ملی به شمار آید؟ در این صورت، تک تک کشاورزان ما و به تبع آنها مردم مصرف‌کننده و حتی دولتی که باید تامین‌کننده مایحتاج مردم باشد، صد‌در‌‌‌صد وابسته به یک مجموعه‌ای می‌شوند، که می‌تواند به‌راحتی همه را در تنگنا قرار دهد؛ و دیگر بذری به کسی ندهد؛ یا شرایطی را تعیین نماید و با فشار غذایی بر مردم، دولت را نیز تحت کنترل خود قرار دهد.

از سویی معمولا بذر دستکاری ژنتیکی ، عقیم  و یکبار مصرف است؛ پس ما نمی‌توانیم از این بذر دوباره تولید کنیم ؛ در‌حالی‌که کشاورزان با استفاده از بذر طبیعی ، در سال‌های متعدد امکان کشت دارند. به این ترتیب محصولات دستکاری ژنتیکی شده  از جهت تهیه بذر صد‌در‌صد به آن شرکت وابسته می‌شوند ؛ ضمن اینکه برای کشت بذور دستکاری شده ، به سم و کود متناسب آن با توصیه شرکت سازنده بذور نیاز است از جهت مصرف سم و مصرف کود هم همینطور ؛ چون بذرها برای کشت به سم و کود نیاز دارند. یعنی تک تک کشاورزان ما صد‌در‌‌‌صد وابسته به یک مجموعه‌ای می‌شوند ، که می‌تواند به‌راحتی آنها را در تنگنا قرار دهد و دیگر بذری به کسی ندهد ؛ یا برای آنها شرایطی را تعیین نماید یا در آینده از آنها حق انحصاری برای محصولات تراریخت خود بخواهد یا حتی مثلا بدلیل بدهی زمین‌ها و دارایی آنها را نیز مصادره کند و به یغما ببرد.
در هندوستان برخی کشاورزان به دلیل بدهی به مونسانتو و فشارهای وارده در مزارعشان خودشان را آتش زدند و خودسوزی نمودند.
آیا این نمونه دیگری از عملی شدن توصیه هنری کیسینجر نیست که می‌گوید: « نفت را کنترل کن تا ملت‌ها را بتوانی کنترل‌نمایی، غذا را کنترل کن تا مردم را بتوانی کنترل کنی. »


trarikhteh.jpg

آیا تراریخته کردن گیاهان تنها راه مبارزه با آفات است؟

اظهارات یک کشاورز نمونه :


 اگر مشکل، مبارزه بیولوژیک است که ما داریم مبارزه بیولوژیک می‌کنیم. همانقدر هم از زمین بهره‌برداری می‌کنیم، سم هم نمی‌زنیم؛ منابع آبمان هم همان مدلی است که برای تمام بذرها استفاده می‌شود. ما اگر واقعاً نگرانیم، می‌توانیم بقیه مشکلاتمان، از جمله فناوری‌ها، سیاستگذاری‌ها و غیره را در بخش کشاورزی بهبود ببخشیم؛ چرا به سراغ بذر رفتیم؟ آن هم این بذرهای دستکاری ژنتیکی شده، به بهانه کرم ساقه‌خوار. من یک نمونه هستم ؛ مبارزه بیولوژیک کردم و اصلاً هم کرم ساقه‌خوار ندارم. احتیاجی هم به بذر دستکاری ژنتیکی شده ندارم. ما از سم بسیار کم استفاده می‌کنیم. یک کیسه سم تا پارسال پنجاه تا شصت هزار تومان قیمت داشت؛ من تا ده یا دوازده هزار تومان برای هر هکتار یک بسته صدتایی زنبور می‌خرم.

  روش‌های طبیعی و بی خطری برای مبارزه با آفات و افزایش راندمان تولیدات کشاورزی وجود دارد ، برای مثال می‌توان از کاشت همزمان ارقام متنوع استفاده نمود ویا از مبارزه بیولوژیک از طریق عوامل زیستی بی‌خطر مانند برخی کفشدوزک‌ها و زنبور تریکوگراما و... برای مبارزه با آفات بهره برد همینطور می‌توان کشاورزها را به هم مرتبط نمود تا به تبادل تجربیات مفید و موثر بپردازند،یا مثلا برای رفع مشکل کم آبی هم باید به اصلاح نظام مدیریتی آب ، بازگرداندن حقآبه‌ها و مبارزه با چاههای غیر مجاز که به خشک شدن قنوات و چاه‌های کشاورزان منجر می‌شود پرداخت، شیوه‌های آبیاری را هم بهبود داد مثلا از آبیاری‌های قطره‌ای و... بهره برد، کشت گیاهانی که آب زیادی مصرف می‌کنند ازجمله ذرت تراریخته و نیز گیاه آکالیپتوس که آب‌های زیر زمینی را با شدت برداشت می‌کند و... را ممنوع نمود.

 
trarikhteh 2.jpgچه گزارش های مستندی از بیماری‌زایی‌تراریخته‌ها وجود دارد؟

1- اوتیسم : برخی پژوهشها ارتباط مستقیم بین مصرف محصولات تراریخته و بیماریهای خاص مانند اوتیسم را نشان می‌دهد.

2‌-سرطان بر اثر سم مخصوص تراریخته‌ها : کمیته مشترک سازمان جهانی بهداشت و فائو بر مبنای اظهار نظر انجمن بین‌المللی تحقیقات سرطان‌ به این نتیجه رسیده‌اند که علف‌کش‌ غالب در محصولات تراریخته یعنی گلایفوسیت سرطان‌زاست.

3‌- آکادمی پزشکی زیست محیطی آمریکا  AAEM، تأثیرات مصرف محصولات تراریخته را شامل اختلال در ارگان‌های داخلی ،  اختلالات دستگاه گوارش ، اختلالات دستگاه ایمنی بدن و افزایش سرعت پیر شدن و ناباروری عنوان کرده است.

4- سمی شدن خون مادر و جنین : یک تحقیقات در کانادا حضور آفت کش‌های مرتبط با غذاهای دستکاری شده ژنتیکی در خون زنان، مادران باردار و جنین را نشان داده است.

5- DNA محصولات دستکاری شده ژنتیکی به انسان‌هایی که آنها را می‌خورند ، منتقل می‌شود. در یک مطالعه جدید که با بررسی کارشناسی کتابخانه عمومی علوم منتشر شد، محققان تاکید کردند که شواهد کافی وجود دارد که قطعات DNA غذا حاوی ژن‌های کاملی هستند که می‌توانند از طریق یک مکانیسم ناشناخته وارد سیستم گردش خون انسان شوند.

6-
« سلیاک » نوعی بیماری سیستمیک به دلیل حساسیت به گلوتن می باشد که در بررسی های به عمل آمده طی سال های ۱۹۹۰ – ۲۰۱۰ که در اروپا و امریکا مصرف محصولات تراریخته به سرعت افزایش پیدا کرد شیوع این بیماری نیز چندین برابر شد و ارتباط معناداری بین افزایش میزان گلیفوسات در مواد غذایی و شیوع این بیماری دیده شده است که می تواند به دلایل مختلفی از جمله بر هم زدن فلور نرمال باکتریایی در روده و ایجاد افزایش حساسیت به گلوتن باشد.شواهد حاکی از ارتباط محصولات تراریخته با بیماری های خود ایمنی و بیماری سلیاک می باشد که علائم آن شامل نفوذپذیری روده ، باکتری‌های نامتعادل روده ، اختلال دستگاه ایمنی بدن و واکنش آلرژیک و اختلال هضم و آسیب به دیواره روده است . مطالعات جدید محصولات دستکاری شده را با اختلالات عدم تحمل به گلوتن در 18 میلیون آمریکایی مرتبط می‌داند.

7- نقایص مادرزادی بر اثر سم مخصوص تراریخته ها : گلیفوسیت ( سم علف کشی که در کشت محصولات تراریخته مورد استفاده قرار می گیرد ) با نقص در هنگام تولد مرتبط است . کمیسیون اتحادیه اروپا از سال 2002 می‌داند که گلیفوسیت باعث ناهنجاری می‌شود.

8- یک مطالعه انجام شده ، استفاده از علف‌کش گلیفوسیت را به اوتیسم ، پارکینسون و آلزایمر مرتبط می‌داند.

9- مرگ و میر سریع و زیاد حیوانات آزمایشگاهی که برای مدت طولانی فقط از محصولات تراریخته تغذیه شده اند مانند ایجاد سرطان پستان در موش های ماده ،  آسیب به غده هیپوفیز ، احتقان و نکروز
کبد و مشکلات کلیه .

10 - به استناد اظهارنظر سازمان بهداشت جهانی یکی از دلایل مقاومت انسان نسبت به آنتی‌بیوتیک‌ها ، استفاده از محصولات تراریخته است. دلیل این موضوع این است که به محصولات تراریخته، ژن مقاومت نسبت به آفات، عوامل میکروبی یا بیماری‌های گیاهی منتقل می‌شود.

 11-  مقایسه محصولات تراریخته با محصولات ارگانیک که در شرایط طبیعی بدون دستکاری ژنتیکی پرورش پیدا می کنند حاکی از وجود یک سری مواد مضر و خطرناک در محصولات تراریخته است که می تواند برای سلامتی انسان مخاطره انگیز باشد و سبب بسیاری از بیماریها در بدن فرد شود؛ از جمله این مواد «گلیفوسات» است که برای مقاومت و اصلاح نباتات و به طور وسیع در محصولات تراریخته مورد استفاده قرار می گیرد که تحقیقات طی سالیان اخیر نشان دهنده اثر ماده سمی روی سلول در حال تکثیر است که باعث ایجاد جهش ژنی می شود که این سلول با ژنوم غیر طبیعی در صورت تکثیر و ایجاد کلونی می تواند زمینه ساز سرطان باشد.

  اثر این ماده سمی در محصولات تراریخته روی سیستم غدد « اندوکرین » و
هورمون های داخل بدن نیز حائز اهمیت است و مصرف مواد غذایی که حاوی مقدارزیادی از این ماده باشد می تواند با مهار آنزیم ها سبب نازایی و سایر اختلالات هورمونی  شود.

 12-  محصولات تراریخته به دلیل دستکاری ژنتیکی و ایجاد موقعیت های جدید ژنی در این محصولات که می تواند به عنوان آلرژن عمل کرده و بعد از مصرف در داخل بدن باعث ایجاد واکنش آلرژی خفیف ، کهیر و خارش و یا حتی ایجاد آلرژی شدید « آنافیلاکسی و شوک » شود همچنین اثرات شناخته شده این مواد تراریخته روی
سیستم ایمنی بدن می تواند در طولانی مدت و به دنبال تحریک مکرر سیستم ایمنی با افزایش ریسک بیماریهای خود ایمنی همراه باشد.

13- مطالعات انسانی نشان می‌دهد محصولات تراریخته می ‌توانند با ایجاد مواد زاید در بدن انسان‌ منجر به اختلالات طولانی‌ مدت شوند، ژنی که به داخل سویای تراریخته تزریق می‌شود، می‌تواند وارد DNA باکتری زنده داخل روده های انسان شود، همچنین سموم حشره‌کشی که با ذرت تراریخته تولید می‌شود، در خون زنان باردار و کودکان متولدشده هم یافت شده است.

15-  نتیجه برخی آزمایشات و ارزیابی ها در مورد مصرف درازمدت حیوانات آزمایشگاهی از گیاهان تراریخته این نتایج را در این حیوانات در بر داشته است : ایجاد تومورهای بدخیم  ، افزایش مرگ و میر و سقط جنین در این حیوانات ، افزایش مرگ ومیر نوزادان متولد شده از این حیوانات

16 - ساختار اراضی کشاورزی ایران ( قطعات کوچک و مجاور هم کشاورزی ) موجب اختلاط ژنی گیاهان تراریخته و بومی می گردد  و به مرور گیاهان ارگانیک قطعات کشاورزی مجاور نیز تبدیل به گیاهان تراریخته می گردد .

آیا محصولات ارگانیک نیز سرطان زا هستند؟

از آنجا که سم به محصولات ارگانیک زده نمی‌شود، ممکن است آفات از این محصولات تغذیه کنند. تغذیه آفات از محصولات کشاورزی سوراخی را ایجاد می‌کند که این سوراخ مرکز رشد قارچ است. همین قارچ به تولید آفلاتوکسین و سرطان منجر می‌شود.

اما این اظهار‌نظر که محصولات ارگانیک به‌دلیل اینکه سم زده نمی‌شوند، دچار آفت و آفلاتوکسین می‌شود، علمی نیست و تشویش اذهان عمومی محسوب می‌شود. در محصولات ارگانیک هم اگرچه سم‌زده نمی‌شود اما برای مبارزه با آفت روش‌های خاصی وجود دارد و این‌طور نیست که محصول به حال خود رها شود. محصولات ارگانیک 11هزار سال است که غذای بشر را تامین کرده و امتحان خود را پس داده است.

 نتیجه گیری : در بحث گسترش محصولات تراریخته در ایران با احتیاط عمل کنیم  .

علی رغم مزایای متعددی که بر استفاده محصولات تراریخته مترتب است با توجه به عدم وجود مطالعات کافی و بلند مدت در زمینه عوارض این محصولات بر سلامت انسان و محیط زیست ، عاقلانه و ضروری است که در بحث گسترش محصولات تراریخته در ایران با احتیاط عمل کنیم  .

   برای مثال، واردات ، کشت و مصرف تراریخته ها را به مدت 5 سال ممنوع کنیم ولی در این مدت تحقیقات و ارزیابی در مورد تراریخته ها را ادامه دهیم و از تجربه های جدید سایر کشورها در مورد امنیت و عدم امنیت محصولات تراریخته استفاده کنیم آنگاه در صورت احراز سلامت و در عین حال الزاما با قید اطلاع رسانی به صورت برچسب بر روی این محصولات ( احترام به حقوق آگاهی رسانی و حق انتخاب مردم ) اقدام کنیم.

  ارسال به دوستان از طریق تلگرام

مطالب دیگری از سایت






موضوع : تغذیه ناسالم ، 
نشانک ها: تراریخته ها،
پیوندها : گزارش هایی از فواید و کارکردهای فناوری تراریخته،




 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع و لینک به صفحه مربوطه مجاز می باشد
 
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو