Google

در این وب سایت


























تغذیه و سلامت
رژیم غذایی سالم و تاثیر آن بر سلامت و بهبود بیماری ها - نوع تغذیه و سبک زندگی است که سلامتی پایدار را به ارمغان می آورد





پروتئین چیست؟


پروتئین ها مواد آلی بزرگ و یکی از انواع درشت‌ مولکول‌های زیستی هستند که از زیرواحدهایی به نام اسید آمینه ( آمینو اسید ) ساخته شده‌اند. بیش از 21 نوع آمینو ـ اسید وجود دارد. در همه اسید آمینه ها عناصر « نیتروژن » ،  « کربن »، « ئیدروژن » و « اکسیژن »  یافت می‌شود. چون ترتیب‌های متفاوت زیادی در توالی و طول زنجیره اسید آمینه‌ها در تولید پروتئین‌ها وجود دارد، از این رو انواع بی‌شماری از پروتئین‌ها نیز می‌توانند وجود داشته باشند. پروتئین‌ها پلی‌مرهایی خطی از اسیدهای آمینه هستند که با پیوند پپتیدی بهم متصل شده‌اند.
ترتیب اسیدهای آمینه در یک پروتئین توسط ژن ها مشخص می‌شود . پروتئین‌ها در درون‌ سلول های بدن در بخشی ازسلول  به نام ریبوزوم و  توسط آر-ان‌-ای ( RNA ) ساخته می‌شوند.
پروتئین ها بر اساس تعداد و توالی اسید آمینه های سازنده آن ها و کیفیت تا خوردگی این رشته های اسید آمینه بر روی یکدیگر و حالت سه بعدی ملکول نهایی پروتئین و نیز وضعیت مکانی چند پروتئین در کنار یکدیگر به انواع  زیادی تقسیم بندی و نامگذاری می گردند که هر کدام ویژگی ها و عملکردهای متفاوت زیستی دارند .
ازبیست نوع اسیدامینه  ، هشت نوع آن ها  به نام اسید آمینه های ضروری شناخته شده اند ، به این معنی که بدن انسان توانایی تولید این هشت نوع اسید آمینه را ندارد و باید آن ها را از منابع غذایی  دریافت نماید .
در ادامه ، مطالب کامل تری در باره پروتئین ها و اسید های آمینه را مطالعه کنید .  
چگونگی پروتئین‌سازی در داخل سلول های بدن چگونگی پروتئین‌سازی در داخل سلول های بدن

پروتئین ها از ترکیبی از زنجیره های پلی پپتیدی درست می شوند. خود زنجیره های پلی پپتیدی از اسیدهای آمینه تشکیل می شوند. اسیدهای آمینه با پیوندی شیمیایی به نام پیوند آمیدی یا پیوند پپتیدی کنار هم نگه داشته می شوند.
اسیدهای آمینه که مواد تشکیل دهنده زنجیره های پلی پپتیدی هستند براساس دستورالعمل ژن ها کنار یکدیگر قرار می گیرند . از اطلاعات موجود در DNA برای ساختن پروتئین‌ها استفاده می‌شود . DNA اسید نوکلئیکی در هسته سلول است که در ساختار ژن ( ژنوم ) شرکت دارد .  یک نوع اسید نوکلئیک دیگر ، به نام RNA ، اطلاعات پروتئین سازی را از DNA به ریبوزوم‌های موجود در سیتوپلاسم سلول حمل می‌کند. به این نوع RNA که اطلاعات را ازDNA به ریبوزوم‌ها حمل می‌کند، RNA پیک یا پیامبر ( mRNA ) می‌گویند. نوعی دیگراز آر-ان‌-ای ، RNA ناقل ( tRNA ) است که اسیدهای آمینه را به ریبوزوم منتقل می‌کند، تا درآنجا اسیدهای آمینه  بر اساس اطلاعات موجود در mRNA کنار یکدیگر ردیف شده و زنجیره های  پلی پپتید ( پیش ساخت های پروتئین ) تشکیل گردد.
اطلاعات پروتئین سازی در DNA به صورت رمز ۳ تایی وجود دارد یعنی هر ۳ نوکلئوتید ( واحدهای سازنده DNA ) معرف یک رمز و هر رمز معرف انتخاب یک اسید آمینه‌ است. پس ازآنکه mRNA  این رمزهای پروتئین سازی را از روی DNA رونویسی کرد از هسته سلول به داخل سیتوپلاسم آمده و در ریبوزوم موجود در سیتو پلاسم  و با کمک نوع دیگری از RNA به نام tRNA ، اسید آمینه ها را طبق رمز به هم متصل می‌کند. به این مرحله اصطلاحا " ترجمه پروتئین " گفته می‌شود.

عملکرد پروتئین‌ها در سلول و در بافت های بدن

قسمت عمده ای از بدن انسان از پروتئین ساخته شده است. پروتئین نقش مهمی در تقریباً تمام فرآیندهای زیستی دارد.  دست‌کم ۱۰۰۰۰ پروتئین متفاوت در ساختمان و کارکرد بدن نقش دارند.

بخش زیادی از سلول ها، عضلات و بافت های ما از پروتئین ها ساخته شده اند . پروتئین ها همچنین نقشی کلیدی در نقل و انتقال و ذخیره سازی مواد غذایی ایفا می کنند ،  بر روی عملکرد اندام ها، غدد، تاندون  ها و عروق تأثیر می گذارند و علاوه بر این در التیام زخم ها و ترمیم بافت ها به خصوص در عضلات، استخوان ها، پوست و مو نقشی اساسی دارند. همچنین برای از بین بردن همه انواع مواد زاید به وجود آمده در ارتباط با سوخت و ساز بدن ضروری هستند.
رفتار سلولی و تمام فعالیت‌هایی که در سلول انجام می‌شود بر عهده پروتئین‌ها است. همه پروتئین‌ها با هم کنش و واکنش دارند و تقریباً می‌توان گفت که همه پروتئین‌ها اثر خود را با همکاری پروتئین‌های دیگر در سلول اعمال می‌کنند و هیچ پروتئینی نیست که در یاخته سلولی به تنهایی عمل کند.
پروتئین‌ها مواد مغذی اصلی هر سلول زنده هستند. در ساختمان آن‌ها نه تنها کربن، هیدروژن و اکسیژن وجود دارد، بلکه ازت و گاهی گوگرد نیز موجود می‌باشد. پروتئین‌ها مسئول انجام اعمال گوناگونی هستند. نقش آن‌ها از تشکیل ماده انقباضی عضلات گرفته تا ساختن بعضی از هورمون‌ها، آنزیم‌ها و آنتی‌بادی‌ها، تبدیل انرژی شیمیایی به کار و انتقال اکسیژن و هیدروژن متنوع می‌باشد.

بعضی از پروتئینها در آب محلول هستند و برخی دیگر در آب نامحلول هستند . معمولاً پروتئینهای رشته ای در آب نا محلول هستند .
هنگامی که پروتئین ها در برابر عوامل فیزیکی و شیمیایی مثل حرارت و محیط اسیدی یا قلیایی قرار می گیرند . ویژگیهای طبیعی خود را از دست می دهند . به عنوان مثال پختن پروتئین های غذایی موجب تخریب مولکول پروتئینی آنها می شود و از نظر فعالیت بیولوژیکی نمی تواند اعمال قبلی خود را انجام دهد . منتها از نظر تغذیه ای مشکلی ایجاد نمی کند و به عنوان یک ماده مغذی برای بدن قابل استفاده است .

protein 6.jpgانواع پروتئین‌های بدن انسان از لحاظ عملکردی

پروتئین های بدن انسان به سه گروه اصلی پروتئین‌های غشایی ( غشای سلول )، پروتئین‌های حلقوی و پروتئین‌های ساختاری یا فیبروز ( مانند کلاژن، کراتین و الاستین ) تقسیم می‌شوند.
پروتئین‌های حلقوی شامل دو گروه اصلی گلوبین‌ها و آلبومین ها هستند. گلوبین ها مانند هموگلوبین، میوگلوبین و گلوبولین‌ها هستند .

پروتئین های خون

سه پروتئین اصلی خون عبارتند از گلوبولین‌ها، آلبومین ها و فیبرینوژن.

آنزیم

آنزیم ها ، مواد آلی هستند که  فرایندهای شیمیایی را در بدن انسان تقویت یا تضعیف می‌کنند ولی خودشان تغییری نمی کنند. به عبارت دیگر آنزیم‌ها ، کاتالیزورهای فرایندهای زیستی هستند. اغلب آنزیم‌ها ساختار پروتئینی دارند .

پادتن

پادتَن یا آنتی بادی ، پروتئینی است که سیستم ایمنی بدن از آن استفاده می‌کند تا اجسام بیگانه ( آنتی ژن یا پادگن ) ، مانند باکتری و ویروس را پیدا کرده و خنثی سازد. 

هورمون

سلول‌های بدن به یکدیگر پیام‌هایی می‌دهند ( به‌صورت شیمیایی یا الکتریکی ) و به‌واسطهٔ این پیام‌ها با هم  ارتباط برقرار می‌نمایند و اعمال خود را هماهنگ می‌کنند. از معروف‌ترین پیام‌رسان‌های شیمیایی « هورمون » ها هستند. هورمون ماده‌ای شیمیایی ( پروتئین )  است که در غدد درون‌ریز ساخته شده و به داخل جریان خون می‌ریزد.

پروتئین‌های ساختمانی

سلول‌های موجودات پرسلولی توسط انواعی از ملکول‌های پروتئینی و غیرپروتئینی به یکدیگر چسبیده باقی می‌مانند. این اتصال‌های گوناگون است که سلول‌های یک بافت را در کنار هم و بافت‌های مجاور را در کنار هم نگه‌می‌د