تبلیغات
تغذیه و سلامت - با مفاهیم آنتی اکسیدان ، رادیکال آزاد و استرس اکسیداتیو آشنا شویم
 

Google

در این وب سایت


























تغذیه و سلامت
رژیم غذایی سالم و تاثیر آن بر سلامت و بهبود بیماری ها - نوع تغذیه و سبک زندگی است که سلامتی پایدار را به ارمغان می آورد





آنتی اکسیدان چیست؟


برای تعریف آنتی اکسیدان  بهتر است ابتدا این واژه ترکیبی را تفکیک نموده و به صورت مجزا معنی نماییم. « آنتی » به معنی ضد و « اکسیدان » به معنی چیزی که اکسید می کند و « اکسیدکردن » یعنی ترکیب کردن با اکسیژن . بنابراین آنتی اکسیدان را از نظر لغوی می توان ماده ای که ضد اکسید کردن می باشد معنی نمود. از نظر علمی نیز آنتی اکسیدان ها موادی هستند که از سلول های بدن در برابر اکسیداسیون ( زنگ زدگی ) محافظت می نمایند. به عبارت دیگر ، آنتی اکسیدان مولکولی است که باعث جلوگیری از اکسید شدن سایر مولکول ها می گردد .
اما در کنار آنتی اکسیدان ها باید به توضیح واژه دیگری نیز باید پرداخت و آن رادیکال های آزاد می باشد.
مواد همیشه به طور مطلق خنثی نیستند و با توجه به شرایط مولکولی خود علاقه به دریافت ، اهداء و یا نگه داشتن الکترون دارند . موادی که علاقه به گرفتن الکترون دارند را اکسیدکننده یا رادیکال آزاد می نامند و موادی که به طور بالقوه علاقه به دادن الکترون دارند را به نام آنتی اکسیدان میشناسند .برخی محققان اعلام کرده اند مواد اکسید کننده ( رادیکال آزاد ) در بدن ، کمبود الکترون های خود را از دیگر سلولها و حتی از کرموزوم ها  جبران میکنند که این باعث شکست پیوند مولکولی و نقص ساختار شبکه مولکولی سلول ها میشود و میتواند باعث ایجاد بیماری های خطرناک از جمله سرطان شود و حتی گفته میشود که ایجاد روند پیری درواقع ناشی از همین واکنش هاست . بنابراین جهت کاهش عوارض رادیکال های آزاد ( اکسیدکننده ها یا اکسیدان ها ) باید توجه کافی به مواد آنتی اکسیدانی داشته باشیم .

آنتی اکسیدان ( Antioxidant ) ها چه نقشی در بدن دارند ؟

آنتی اکسیدان یا آنتی اکسیدانت به هر ماده‌ای گفته می‌شود که بتواند فرآیند اکسیداسیون یعنی زنگ زدگی و تخریب سلول های بدن را مهار کند . آنتی اکسیدان‌ها ، فرآیند اکسیداسیون ، یعنی واکنش تخریبی سلول ها در برابر اکسیژن، پراکسید یا رادیکال‌های آزاد را مهار می‌کنند.
آنتی اکسیدان ها  به خنثی سازی رادیکال های آزاد درون بدن کمک می کنند. 
بیشتر از 4000 ترکیب آنتی اکسیدانی در غذاها وجود دارند. ولی از مهم ترین آنتی اکسیدان ها ، ویتامین های E و C و بتاکاروتن و نیز ماده معدنی سلنیم  هستند.
ویتامین هایی مانند ویتامین C، بتاکاروتن ها، فلاونوئیدها و لیکوپن ها ( هر سه رنگدانه های گیاهی هستند ) مثال هایی از آنتی اکسیدان ها هستند. بدن قادر به تولید این ویتامین ها و ماده ی معدنی نیست ، بنابراین بایستی از طریق غذا آنها را دریافت کرد. برخی دیگر از آنتی‌ اکسیدان‌‌ها توسط خود بدن ساخته می‌شوند .

در ادامه ، مطالب جامع تری در باره آنتی اکسیدان ها ، رادیکال های آزاد و واکنش های استرس اکسیداتیو می آید .

رادیکال آزادرادیکال آزاد چیست؟

رادیکال های آزاد ( Free radicals ) ، اتم ها یا مولکول هایی هستند که آخرین لایه الکترونی آنها کامل نبوده و به همین دلیل بسیار ناپایدارند و تمایل به حمله به نزدیک ترین مولکول های پایدار و دریافت الکترون از آنها دارند که این عمل منجر به یک واکنش زنجیره ای و تشکیل رادیکال های آزاد جدید می شود. رادیکال های آزاد در بدن ما به طور طبیعی تولید و سپس مهار می گردند، ولی درصورتی که تولید آنها در بدن به صورت کنترل نشده باشد، می توانند به اجزاء مختلف بدن مانند DNA  ، چربی های سلولی، مغز و یا سایر بافت ها آسیب برسانند. امروزه بسیاری از بیماری ها از جمله انواع سرطان ها، بیماری های قلب و عروق  ، کاتاراکت ( آب مروارید ) ، آرتریت، و همچنین پیری و پیری زودرس را با رادیکال های آزاد مرتبط می دانند.
تولید رادیکال های آزاد، مسئله ای طبیعی است و در طی عمل تنفس به وجود می آید . هنگامی که اکسیژن الکترون خود را از دست می دهد گونه های اکسیژن فعال ( ROS ) را تولید می کند که به عنوان رادیکال آزاد نامیده می شوند . ROS ( یا reactive oxygen species )  یا همان رادیکال آزاد ، مولکول های کوچک بسیار فعالی اند که از احیای ناکامل اکسیژن حاصل می شوند.در حالت عادی ، سیستم دفاعی بدن این رادیکال های آزاد را خنثی و بی ضرر می کند. اما عوامل مخرب محیطی مثل اشعه ماوراء بنفش، الکل و آلودگی های محیط باعث می شوند بدن نتواند با این رادیکال های آزاد مبارزه کند. در نتیجه ساختمان و عمل سلول های بدن  توسط رادیکال های آزاد تخریب شده و منجر به بروز پیری زودرس و بیماری هایی مانند سرطان و بیماری قلبی می شوند.
فعالیت برخی از رادیکال‌های آزاد در بدن منجر به ایجاد انواع دژنراسیون، سرطان، دیابت ، نارسایی قلب، آسیب‌های مغزی، مشکلات عضلانی، پیری زودرس، آسیب‌های چشمی و در کل ضعف سیستم ایمنی بدن می‌شود. آنتی‌اکسیدان‌ها به عنوان اصلی‌ترین راه مبارزه با رادیکال‌های آزاد و بازسازی سلول‌های تخریب شده شناخته می‌شوند و به این ترتیب موجب افزایش کارایی دستگاه ایمنی بدن در مقابل انواع بیماری ها می‌گردند.

عوامل ایجاد رادیکال های آزاد

علل و روش های تولید رادیکال های آزاد دربدن


رادیکال های آزاد به طرق مختلف در بدن ایجاد می شوند . اصلی ترین عوامل ایجاد رادیکال آزاد عبارتند از :

فعالیت های معمولی بدن مانند تنفس و هاضمه
قرار گرفتن در معرض اشعه
قرار گرفتن در معرض سایر آلودگی های محیطی
مصرف سیگار، تنباکو، مواد مخدر و الکل
مصرف بعضی از دارو ها یا مصرف بعضی آنتی بیوتیک ها که منجر به مقاومت آنتی بیوتیکی می شود.
عادات غذایی نامناسب که شامل غذاهای چرب ، میزان زیاد قند ، سموم و افزودنی ها، غذاهای فرآوری و تصفیه شده ، می باشد که حاوی رادیکال های آزاد هستند.
به هنگام فعالیت بدنی و ورزش شدید، بدن به دلیل افزایش روند اکسیداسیون ، در معرض رادیکال های آزاد بیشتری قرار می گیرد .
میزان زیاد تنش های عاطفی و استرس ( هورمون های استرس ) می توانند رادیکال های آزاد تولید کنند.

فواید و عملکرد و ضررهای رادیکال های آزاد در بدن

رادیکال‌های آزاد به‌طور طبیعی  در بدن تولید می‌شود، چون بخشی از مکانیسم دفاعی بدن هستند. اگر بدن یک ویروس یا باکتری را شناسایی کند، رادیکال آزاد تولید می‌کند تا آن را از بین ببرد. سپس وقتی ماده‌ی بیگانه از بین رفت، بدن برای خنثی کردن رادیکال‌های آزاد از آنتی‌اکسیدان استفاده می‌کند.
رادیکال‌های آزاد فوق اکسید و نیتریک اکسید در ارگانیسم‌های بدن، عملکردهایی مانند تنظیم فشار خون و تنظیم ضخامت رگ خونی  دارند. آنها همچنین نقش کلیدی را در متابولیسم مواد منتقل کننده سیگنال‌های عصبی ایفا می‌کنند.
رادیکال‌های آزاد برای زنده نگه داشتن سلول، حیاتی هستند. زیرا بدون آن‌ها، سلول‌ها ممکن است به شکل غیرقابل کنترلی به رشد و تقسیم ادامه داده و ایجاد سرطان کند. این رادیکال‌ها برای پیشگیری از عفونت بسیار ضروری هستند. وظیفه رادیکال آزاد شامل تصفیه خون و دفع سموم آن از طریق ادرار نیز می‌شود .

در انسان، مهم‌ترین ملکول رادیکال آزاد ، همان اکسیژن است. به این صورت که مولکول اکسیژن در حضور پرتوهای مختلف، استرس و یا دود سیگار، با گرفتن تک الکترون از دیگر مولکول‌ها ی غشا یا هسته سلول ، دست به تخریب  سلول‌ها و DNA آن ها می‌زند. حاصل فعالیت رادیکال‌های آزاد در بدن انواع بیماری هایی نظیر سرطان، دیابت ، نارسایی قلب، آسیب‌های مغزی، مشکلات عضلانی، پیری زودرس، آسیب‌های چشمی و در کل ضعف سیستم ایمنی بدن است .
ممکن است تولید رادیکال‌های آزاد به دلایل مختلف از کنترل خارج شود. آلودگی هوا، دود، خوراکی‌های فرآوری‌شده، استرس، و حتی اشعه‌های مضر فرابنفش خورشید همه می‌تواند سبب تولید بیش از حد رادیکال‌های آزاد شود که منجر به استرس اکسیداتیو ( بحران اکسیداسیون های تخریبی در بدن )  می‌شود. این‌جا است که اهمیت آنتی‌اکسیدان‌ ها مشخص می‌شود.

آنتی اکسیدان و رادیکال آزادآنتی‌اکسیدان‌ها در مقابل رادیکال‌های آزاد

آنتی اکسیدان در دهه ۱۹۹۰ به دایره لغات عمومی راه یافت. یعنی درست در دهه ای که محققان آرام آرام دریافتند چگونه رادیکال های آزاد که معلول واکنش های اکسیژنی در بدن هستند، در ابتلا به بیماری های مزمن از پیری گرفته تا کاهش دید و سرطان نقش بازی می کنند.
رادیکال های آزاد هنگامی تولید می شوند که سلول ها برای تجزیه غذا و تامین انرژی ، اکسیژن مصرف می کنند. رادیکال های آزاد می توانند با پیوستن به مولکول های دیگر و انگیختن سلول ها به رشد غیرطبیعی یا از طریق دخالت و ایجاد مزاحمت در عملکرد سلول های سالم شامل سلول های مغز، سبب آسیب سلولی شوند. رادیکال های آزاد، محصولات جانبی طبیعی سوخت و ساز بدن به شمار می روند، اما درصورت حضور آنتی اکسیدان ها اثر این رادیکال های آزاد خنثی کرده و آسیب های ناشی از آنها را به حداقل می رسد .
 آنتی اکسیدان ها  قبل از این‌که رادیکال‌های آزاد ، آسیب بیش‌تری به سلول‌ها برسانند آنها را خنثی می‌کنند. آنتی‌اکسیدان‌ها برای این کار، الکترون از دست رفته‌ی رادیکال آزاد را به آن می‌دهند، بدون این‌که خودشان تبدیل به رادیکال آزاد شوند.

 عوامل تولید رادیکال آزاد

اگر رادیکال‌های آزاد به حال خودشان رها شوند


اگر میزان کافی آنتی‌اکسیدان در بدن موجود نباشد ، رادیکال‌های آزاد می‌توانند به سرعت از کنترل خارج شوند و سلول‌های بدن‌تان را از بین ببرند ( استرس اکسیداتیو ). بیماری قلبی یکی از اثرات احتمالی استرس اکسیداتیو طولانی است.  به همین ترتیب احتمالا استرس اکسیداتیو می تواند منجربه آرتروز، بیماری پارکینسون، بیماری آلزایمر، و انواع مختلف سرطان‌ها شود.
رادیکال‌های آزاد می‌توانند فرآیند پیری را نیز سرعت بدهند، که بیش‌ترین نمود آن در پوست است. خطوط عمیق، چین و چروک‌ها، و لکه‌های پیری می‌تواند خیلی زود و حتی در دهه‌ی دوم زندگی پدیدار شود، که علت آن ایجاد رادیکال‌های آزاد، در اثر قرار گرفتن در معرض اشعه‌های مضر فرابنفش خورشید است. برای همین است که استفاده‌ی موضعی از ویتامین E رواج پیدا کرده‌است. ویتامین E می‌تواند آسیب ناشی از اشعه‌های فرابنفش را خنثی کند .

استرس اکسیداتیو

استرس اکسیداتیو همان غلبه رادیکال‌های آزاد بر دفاع آنتی‌اکسیدانی بدن است. این عدم توازن، که در آن رادیکال‌های آزاد بیش‌تر از آنتی‌اکسیدانی است که بدن می‌تواند فراهم می‌کند، استرس اکسیداتیو نامیده می‌شود. در وضعیت استرس اکسیداتیو، آسیب سلولی یا حتی مرگ سلول رخ می‌دهد . میزان بالای استرس اکسیداتیو  در بدن رابطه مستقیمی با بروز بیماری آلزایمر، سرطان و بیماری های قلبی ، آسم و دیگر بیماری ها دارد. استرس اکسیداتیو یکی از عوامل اصلی مرگ و میر در بین بزرگسالان می باشد . از این رو فقدان آنتی‌اکسیدان ها باید از طریق رژیم غذایی‌تان جبران شود.

بدن ما بعد از انجام واکنش‌های سلولی، رادیکال‌های آزاد تولید می‌کند. برای مثال کبد رادیکال‌های آزاد را تولید و از آنها برای سم‌زدایی بدن استفاده می‌کند، درحالی‌که گلبول‌های سفید خون از رادیکال‌های آزاد برای مقابله و از بین بردن ویروس‌ها و باکتری‌ها و سلول‌های آسیب‌دیده استفاده می‌کنند.
بطور طبیعی ، بدن انسان بعد از انجام عملکرد مفید رادیکال آزاد ، این رادیکال ها را بوسیله مواد آنتی اکسیدان ، خنثی می کند . اما وقتی در اثر تغذیه‌ی نامناسب یا قرار گرفتن در معرض سموم مختلف یا عوامل دیگر، استرس اکسیداتیو ایجاد  گردد ( یعنی سطح آنتی اکسیدان ها در بدن کمتر از رادیکال‌های آزاد شود ) ، چه اتفاقی می‌افتد؟
پایین آمدن سطح آنتی اکسیدان ها در بدن منجربه ادامه فعالیت رادیکال آزاد و تخریب سلول ها می گردد که نتیجه نهایی آن منجر به پیری زودرس، سلول‌های آسیب‌دیده یا جهش‌یافته، نسج و بافتِ آسیب‌دیده، فعال شدن ژن‌های معیوب در DNA و افزایش فشار بر سیستم ایمنیِ بدن می‌شود. 

سبک‌زندگی و غذایی غربی با فست‌فودها، تکیه بر داروها و قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی و آلاینده‌های زیست محیطی، عاملی برای گسترش رادیکال‌های آزاد است. از آنجا که بسیاری از ما از سنین جوانی در معرض استرسِ اکسیداتیو هستیم، به سطح بیشتری از آنتی اکسیدان ها نیاز داریم که به معنای مصرف بیشتر غذاهای طبیعی حاوی آنتی اکسیدان است.

antioxidants 14.jpgفواید آنتی اکسیدان ها

تحقیقات نشان می‌دهند که فواید مصرف برخی از آنتی اکسیدان های طبیعی مواد غذایی برای سلامتی و طول عمر به شرح زیر است:
کند شدن روند پیری در پوست، نسوج بدن، مفاصل، چشم‌ها، ‌قلب و مغز؛
داشتن پوستی سالم‌تر، جوان‌تر و درخشان‌تر؛
کاهش ریسک ابتلا به سرطان؛
افزایش سم‌زدایی در بدن؛
افزایش طول عمر؛
جلوگیری از بیماری‌های قلبی و سکته؛
کاهش مشکلات شناختی مانند زوال عقل؛
کاهش ریسک مشکلات چشمی مانند آب‌مروارید و بیماری ماکولا ( macular degeneration ) که موجب از بین رفتن شبکیه‌ی چشم می‌شود؛

آنتی اکسیدان ها در فرایند مبارزه با آسیب‌های ناشی از رادیکال‌های آزاد، درحالی‌که با سلول‌های بدخیم یا سرطانی مقابله می‌کنند، از سلول‌های سالم نیز محافظت می‌نمایند.
برای مثال ، پژوهشگران دانشگاه ایلینوی در شیکاگو با بررسی عادت غذایی ۶۰۰۰ نفر دریافتند که آن دسته از افرادی که دچار مشکلات فراموشی و نظایر آن نیستند. در عادت غذایی خود غذاهای سرشار از ویتامین E گنجانده‌اند. ویتامین E دارای خواص آنتی‌اکسیدان است و رادیکال‌های آزاد را که محتملاً می‌توانند به سلول‌های مغز آسیب بزنند، مهار می‌کند.
ویتامین E با یک عملکرد آنتی اکسیدانی از طریق محافظت کلسترول LDL در برابر اکسیداسیون، عروق را در مقابل تشکیل پلاک و بدن را در مقابل بیماری های قلب و عروق محافظت می نماید. همچنین این ویتامین مانع تجمع پلاکت ها شده و بنابراین از تشکیل لخته جلوگیری می کند. ویتامینC نیز باعث محافظت بدن در مقابل سرطان های دهان، حنجره و مری می شود.
مطالعات متعددی در گوشه و کنار جهان در ارتباط با اثرات محافظتی آنتی اکسیدان ها در برابر بیماری ها انجام شده است. برای مثال در مطالعه ای در هاروارد نشان داده شده گوجه فرنگی، بدن را در مقابل بروز سرطان پروستات محافظت می نماید. گوجه فرنگی غنی از لیکوپن یا همان رنگدانه قرمز رنگی است که دارای فعالیت آنتی اکسیدانی می باشد. سبزیجات ، حاوی رنگدانه های کاروتنوییدی ( به نام های لوتئین و زئازانتین ) هستند که همانند ویتامین های C و E آسیب های وارده بر شبکیه چشم را که منجر به نابینایی می گردد به تأخیر می اندازند.
فلاوونوییدها ( گروهی از رنگدانه های گیاهی ) نیز دارای نقش آنتی اکسیدانی بسیار قوی می باشند. این مواد در غلات کامل، دانه های گیاهی و سبزیجات یافت می شوند . مقدار آنتی اکسیدان موجود در کاکائو بیش از 3 برابر چای سبز است، ولی برای رسیدن به این قدرت آنتی اکسیدانی لازم است که به صورت خالص ( تیره) مصرف شود. بنابراین توصیه می شود از شکلات تلخ با میزان کاکائوی 70درصد و یا ترجیحاً تا 85 درصد استفاده گردد. ویژگی کاهندگی سطح کلسترول و اثرات محافظتی بر روی قلب و همچنین خواص ضد پیری  سیر  نیز مربوط به وجود آنتی اکسیدان های موجود در آن می باشد .
در صنایع بسته بندی مواد غذایی نیز برای جلوگیری از اکسیداسیون و فساد مواد غذایی به آنها آنتی اکسیدان می افزایند.

antioxidants 11.jpgمنابع غذایی آنتی اکسیدان

اگر چه سیستم‌های آنزیمی گوناگونی در بدن برای خنثی کردن رادیکال‌های آزاد در بدن وجود دارد، اما آنتی‌اکسیدان‌های اصلی  طبیعی در بدن عبارت‌اند از: ویتامین E، ویتامین C و بتاکاروتن. همچنین سلنیم  به عنوان یک ماده معدنی نقش آنتی‌اکسیدانی مهمی دارد. بدن قادر به تولید این ویتامین‌ها و ماده معدنی نیست، بنابراین بایستی از طریق غذا آنها را دریافت کرد.

ویتامین C یک آنتی‌اکسیدان محلول در آب است که در مرکبات یافت می‌شود. این ویتامین به ویتامین E کمک می‌کند به شکل فعال خود بازگردد . ویتامین C که از جمله عوامل بسیار مهم در سیستم ایمنی بدن است، همچنین در تولید کلا‍ژن در بدن نقش ضروری دارد. مرکبات، سبزیجات و میوه های تازه سرشار از ویتامین C  هستند. این ویتامین در مقابل حرارت حساس بوده و در حرارت بالا مقدار زیادی از آن هدر می رود.
میزان نیاز روزانه به ویتامین C در بالغین مرد 90 میلی گرم و در بالغین زن 75 میلی گرم می باشد. ولی دریافت ویتامین C به مقدار زیاد و بیش از ۲۰۰۰ میلی‌گرم در روز می تواند  اثرات جانبی مضری مانند ایجاد سنگ کلیه، تهوع و اسهال دارد.
مهم‌ترین منابع  ویتامین C عبارت‌اند از: مرکبات، فلفل سبز، کلم بروکلی، سبزی‌های برگی شکل سبزرنگ، کیوی، کلم، طالبی، توت‌فرنگی، اسفناج و سیب‌زمینی

ویتامین E : یک ویتامین محلول در چربی است که همراه با چربی ها در کبد و سایر بافت‌های بدن ذخیره می‌شود. ویتامین E اثرات مهمی در بدن مانند تأخیر در پیری سلول‌ها و درمان آفتاب‌سوختگی دارد. منابع غذایی مهم که ویتامین E دارند، عبارت‌اند از دانه‌های روغنی، جوانه گندم، آجیل، غلات سبوس‌دار و سبزی‌ جات. نیازبه ویتامین E در بالغین روزانه 15 میلی گرم می باشد .

کارتینوئیدها  : بتاکاروتن ( یکی از کاروتنوئیدهای مهم )  ، پیش‌ساز ویتامین A است و در بدن تبدیل به ویتامین A می‌شود.  بتاکاروتن ، سبزی‌ها و میوه‌ها را از تخریب ناشی از نور خورشید حفظ می‌کند؛ بنابراین تصور می‌شود چنین اثری را نیز در بدن داشته باشد . هویج، کدو تنبل، انواع کلم بروکلی، سیب‌زمینی شیرین، اسفناج، گوجه‌فرنگی، طالبی، هلو و زردآلو منابع غنی بتاکاروتن هستند. توجه شود که مکمل های دارویی حاوی ویتامین A، نقش آنتی اکسیدانی بارزی ندارند و دریافت مقادیر بالای آن برای بدن مسمومیت زا است.

سلنیم : سلنیوم از جمله عناصر کمیاب است که در بدن به میزان کم وجود دارد و علی رغم این میزان کم، بسیار ضروری و حیاتی است. سلنیوم در پیوند با پروتئین در بدن به عنوان یک آنتی اکسیدان بسیار قوی عمل کرده و بدن را در مقابل رادیکال های آزاد حفظ می کند. در یک سری مطالعات چنین به نظر می رسد که میزان ابتلا به بیماری های قلب و عروق و سرطان در افرادی که محتوی سلنیوم برنامه غذاییشان بالاتر بوده، کمتر است.
محتوای سلنیوم غذاها، به میزان سلنیوم موجود در خاک یا آبی بستگی دارد که گیاه یا حیوان از آن تغذیه می کند. سلنیوم به دلیل اتصال آن به پروتئین، در غذاهای حیوانی وجود دارد. منابع عمده ی آن شامل غذاهای دریایی، قلوه، جگر و گوشت هستند. محتوای سلنیوم در غلات متفاوت بوده و به محل رویش آن ها وابسته است.
میزان نیاز بدن ما  به سلنیوم ، روزانه 55 میکروگرم است . بهتر است سلنیم لازم از طریق مواد غذایی طبیعی دریافت شود. زیرا دریافت مقادیر بالای سلنیم از طریق مکمل‌ها برای بدن، سمی و خطرناک است. 

آنتی اکسیدان ها

فیتو کمیکال ها : فیتو کمیکال ها مواد شمیایی طبیعی هستند که به طور طبیعی در سبزیجات، میوه ها، دانه ها، آجیل و حبوبات وجود دارند . کاروتنوئیدها مانند بتاکاروتن، لیکوپن، گزانتین ، دسته ای از
فیتوکمیکال ها هستند  و فلاونوئیدها ،  دسته ی دیگری از فیتو کمیکال ها هستند .
لیکوپن ها از آنتی اکسیدان هایی هستند که در مواد غذایی گیاهی مانند گوجه فرنگی ، انگور و هندوانه وجود دارند .
لوتئین ها که خواص آنتی اکسیدانی دارند در سبزیجاتی ازقبیل کلم، بروکلی، کیوی، کدو و اسفناج وجود دارند .
لیگنان ها نیز که خواص آنتی اکسیدانی دارند ، فیبرهای گیاهی هستند که در غلاتی مانند  دانه بذرک، دانه جو و چاودار وجود دارند.

پروتئین ( پپتاید ) گلوتاتیون نیز یکی ازمهم ترین آنتی اکسیدان ها است و سلاح اصلی کبد در مقابل رادیکال های آزاد بیماریزا محسوب می شود. گلوتاتین از اسید های آمینه  سیستئین و اسید گلوماتیک ساخته شده است.

ملاتونین ( هورمون خواب ) نیز یک آنتی اکسیدان مهم است که به تنظیم چرخه خواب و بیداری بدن انسان کمک می کند.

حتی کلسترول می تواند مزایای آنتی اکسیدانی داشته باشد.  کلسترول خوب ( HDL )  نقش یک آنتی اکسیدان قوی را بازی می کند که باعث کاهش اکسیداسیون می شوند به این معنی که اکسیژن بیشتری به کلسترول بد خون اضافه می کند و به این ترتیب فعالیت تخریبی آن را خنثی می کند و کمک می کند تا پلاک های چربی در دیواره های رگ ها ایجاد نشود.

مکمل های آنتی اکسیدانآیا دریافت آنتی اکسیدان ها به صورت مکمل ، برای ارتقا سلامتی موثر است ؟

با آنکه کلیه ی آنتی اکسیدان ها را می توان در همه ی گروه های غذایی پیدا کرد ولی امروزه مکمل های غذایی انواع آنتی اکسیدان ها تولید شده است ولی یادمان نرود تا وقتی که می توانیم آنتی اکسیدان ها  را از طریق غذاهای طبیعی در اختیار بدن مان قرار دهیم، مکمل ها را کمتر استفاده کنیم چون دریافت مقادیر زیاد آنتی اکسیدان  از طریق مکمل های غذایی ممکن است بیماری زا باشد .
علاوه بر منابع غذایی آنتی اکسیدان‌ها، مکمل‌های گوناگونی توسط شرکت‌های داروسازی از انواع متفاوت آنتی اکسیدان‌ها ساخته و تهیه شده که در موارد خاص و با تجویز پزشک خوردن آن‌ها توصیه می‌شود. نکته حائز اهمیت این است که در صورت داشتن رژیم غذایی سالم که در برگیرنده میوه و سبزی به مقدار کافی و در انواع مختلف باشد نیاز بدن به آنتی اکسیدان‌ها به طور کامل برآورده می‌شود. در همین رابطه مصرف زیاد و بی‌رویه آنتی اکسیدان‌ها نه تنها کاهش بروز بیماری را در پی نداشته است بلکه در مواردی خطر بروز بیماری را نیز بالا برده است.  برای مثال مکمل بتاکاروتن نتوانسته خطر بروز سرطان ریه را کاهش دهد. و مکمل کلسیم برخلاف لبنیات نتوانسته است خطر بروز سرطان‌ روده را کاهش دهد. از این‌رو اهمیت مصرف منابع غذایی حاوی ویتامین‌ها و املاح ضروری همواره بهترین انتخاب در کاهش بروز بیماری‌ها است.
هنوز بر سر این موضوع که مصرف آنتی اکسیدان ها به صورت مکمل های دارویی  تا چه حد از بروز بیماری‌های مختلف جلوگیری می‌کند، بحث و تردید وجود دارد.
اگر سالم هستید و رژیم غذایی متنوعی دارید، نیازی به استفاده از مکمل‌های آنتی اکسیدانی ندارید، اما اگر با مشکلاتی مانند کاهش دید، بیماری‌های قلبی یا دیابت مواجه شده‌اید می‌توانید از پزشک‌تان درخواست کنید تا میزان مشخصی از مکمل‌های حاوی آنتی اکسیدان را با توجه به نیازتان تجویز کند.
برخی محققان می‌گویند آنتی‌اکسیدان‌هایی مانند لوتئین و گلوتاتین ( glutathione ) وقتی به شکل مکمل‌ها مصرف شوند، تأثیر بیشتری خواهند داشت، برای مثال برای جلوگیری از کاهش دید، دردهای مفاصل یا دیابت. اما سایر محققان این نتایج را قبول ندارند و می‌گویند مصرف مکمل‌های خاصی مانند ویتامین A یا C به مقدار زیاد می‌تواند زیان‌آور باشد.
فواید مصرف مکمل های ویتامین C و بسیاری از مکمل‌های غذایی دیگر از پشتیبانی علمی بهره‌مند نیستند. 
از دهه ۱۹۷۰ تا کنون آزمایش‌های بسیاری در تلاش بودند که کشف کنند چه میزان مکمل آنتی‌اکسیدان برای سلامتی انسان لازم است. اما نتایج به هیچ وجه امیدبخش نبودند. تحقیقات در مورد تأثیرمکمل بتاکاروتن برکاهش اثرات سیگار و سرطان ریه، یائسگی و سرطان پستان هیچ نکته مثبتی نشان نداده‌اند. 
بنابراین فقط به یاد داشته باشید که ممکن است مصرف مکمل‌ها گاهی مفید باشد اما به شما کمک نمی‌کند تا عمر طولانی‌تری داشته باشید. این بستگی به سبک‌زندگی و رژیم غذایی شما دارد و ما هرگز نباید از مکمل‌ها به عنوان رژیم غذایی و یک عادت همیشگی استفاده کنیم.

antioxidants 16.pngآیا مصرف مکمل های حاوی آنتی اکسیدان ، عوارض جانبی دارد؟

به نظر می‌رسد مصرف مقدار زیاد مکمل‌های آنتی اکسیدانی مانند سایر مکمل‌ها، سودمند یا ضروری نیست، برای مثال  پژوهش‌ها نشان می‌دهند که مصرف دوز بالای مکمل‌های آنتی اکسیدانی در فواید ورزش برای قلب و عروق اختلال ایجاد می‌کند یا بر فعالیت‌های ضد سرطانی طبیعی بدن اثر منفی می‌گذارد و تعادل مواد شیمیایی بدن و مواد غذایی را برهم می‌زند.
در ابتدا تصور میشد که مکمل‌های آنتی اکسیدانی بی ضرر هستند، ولی بعدها متوجه شدند که دریافت دوز بالا و طولانی مدت این مکمل‌ها برای سلامتی بدن مضر است مانند ویتامین C و بتاکاروتن که در مقادیر طبیعی خود در بدن نقش آنتی اکسیدانی دارند ولی مقادیر بالای آن‌ها خود زمینه ساز اکسیداسیون خواهد بود.

منابع غذایی حاوی آنتی اکسیدان ها را به صورت پخته مصرف کنیم یا خام ؟

بسته به هر موادغذایی مشخص، دما و روش پختن و پز گاهی میتواند باعث کاهش یا افزایش سطح آنتی اکسیدان های آن گردد. نکته مهم آنجاست که شما غذای غنی از آنتی اکسیدان میل کنید، بنابراین هر گونه که مایل هستید آن را آماده کنید. البته دست شما تا جایی باز است که مواد غذایی را سرخ نکنید.

آیا هر فرد باید مقدار مشخصی از آنتی اکسیدان ها را به صورت روزانه مصرف کند؟

مقدار مجاز پیشنهادی روزانه مشخصی  برای دریافت آنتی اکسیدان ها از طریق غذا ارائه نشده است، اما دپارتمان کشاورزی آمریکا توصیه می کند حداقل نیمی از بشقاب شما را سبزیجات و میوه ها تشکیل دهد. به این ترتیب می توانید مطمئن باشید تا آنتی اکسیدان هایی را که نیاز دارید بدست می آورید.

برای اینکه در آینده سالم‌تر باشید و رادیکال‌های آزاد کمتری در بدن‌تان داشته باشید از دستورات زیر پیروی کنید:

از مصرف آب‌های حاوی آلاینده‌های زیست‌محیطی اجتناب کنید؛
در معرض مواد شیمیاییِ لوازم خانگی و محصولات آرایشی قرار نگیرید؛
مصرف غذاهای آماده و فرآوری شده را کاهش بدهید؛
مصرف آفت‌کش‌ها را محدود کنید؛
مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها و غذاهای هورمونی را محدود کنید؛
از مصرف بیش از حد داروها اجتناب کنید؛
از استرس‌تان بکاهید؛
تفریحات ورزشی داشته باشید؛
در صورت استفاده از روغن ، آن را حرارت ندهید  چون هر گونه حرارت، چربیِ موجود در روغن‌ها را اکسیده می کند .

نتیجه گیری

۱-بدن ما به طور طبیعی بر اثر اعمالی چون نفس کشیدن و هضم غذا و واکنش های سلولی رادیکال های آزاد را تولید می نماید همچنین سطح بالای استرس می تواند موجب افزایش رادیکال های آزاد در بدن شود.

۲- آنتی اکسیدان ها می توانند از بدن ما در مقابل اثرات مخرب رادیکال های آزاد مانند پیری زودرس ، التهابات و انواع سرطان ها محافظت کند.

۳- بهترین راه کاهش آسیب های رادیکال های آزاد ، پیروی از سبک زندگی سالم و افزودن غذاهای کامل به رژیم غذایی و داشتن فعالیت منظم روزانه است. توجه کنید مصرف غذاهای کامل تاثیر به مراتب بیشتری به نسبت به استفاده از مکمل ها دارد.
  در درون بدن چه می گذرد ؟ 
مطالب بیشتر در باره آنتی اکسیدان ها
مطالب بیشتر در باره ویتامین ها 

مطالب دیگری از سایت






موضوع : در درون بدن چه می گذرد، 
نشانک ها: ویتامین ها، آنتی اکسیدان ها، مکمل ها،
پیوندها : لینک ویدئو در آپارات،




دوشنبه 4 آذر 1398 01:40 ب.ظ
Thank you for the good writeup. It in fact was a amusement account it.
Look advanced to far added agreeable from you! By the way, how could we communicate?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع و لینک به صفحه مربوطه مجاز می باشد